Analyse ongeval: Lees het VIB bij gebruik van een chemisch ontstoppingsmiddel

Zorg bij gebruik van chemische reinigingsmiddelen zoals een ontstoppingsmiddel dat de gebruiker zich aan de werkinstructie houdt, de gebruiksaanwijzing leest en het veiligheidsinformatieblad (VIB) bekijkt.

In een pand zijn 2 werknemers aan het werk voor een schoonmaakbedrijf. Op zeker moment ontdekt één van hen een verstopping in een afvoersysteem. Om die op te lossen giet de schoonmaker een ontstoppingsmiddel in de afvoer. Daarop volgt een chemische reactie tussen deze ontstopper en de inhoud van de afvoerpijp.

Als gevolg hiervan wordt die inhoud met kracht teruggestuwd naar de dichtstbijzijnde opening, recht in het gezicht van de schoonmaker. Die loopt hierdoor ernstige brandwonden op aan gezicht en hals.

Vanwege dit ongeval krijgt de werkgever een boete opgelegd van € 11.350 op basis van artikel 4.6 eerste lid van het Arbeidsomstandighedenbesluit. De werkgever krijgt deze boete omdat die het gevaar voor de veiligheid en gezondheid van de werknemer tijdens het gebruik van een gevaarlijke stof onvoldoende heeft voorkomen.

Wat ging er mis?

1
De schoonmaker wist niet dat iemand anders al eerder ontstoppingskorrels in de afvoer had gedaan.
2
Er is geen afgemeten hoeveelheid van de professionele ontstopper gebruikt volgens de gebruiksaanwijzing. De schoonmaker heeft het ontstoppingsmiddel op gevoel vanuit de fles direct in de afvoer gegoten.
3
De schoonmaker heeft wel speciale handschoenen aangetrokken. Maar hij heeft geen gelaatsbescherming en/of veiligheidsbril gebruikt of beschermende kleding aangetrokken.
4
De schoonmaker heeft het veiligheidsinformatieblad (VIB) of de gebruiksaanwijzing van het ontstoppingsmiddel niet geraadpleegd. Omdat hij al vaker met dit middel heeft gewerkt, denkt hij te weten wat hij doet. Op het veiligheidsinformatieblad staat vermeld dat dit middel niet samen met andere ontstoppingsmiddelen gebruikt mag worden. Ook vermeldt het informatieblad welke persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) nodig zijn bij gebruik van het middel.
5
De schoonmaker is afgeweken van de werkinstructie. Die bevat 3 stappen. 1) Probeer de verstopping te verhelpen met een waterstofzuiger. 2) Lukt dat niet, gebruik dan een hogedrukslang in de afvoer. 3) Gebruik als laatste optie een professioneel ontstoppingsmiddel.

Hoe kan het beter?

1
Het schoonmaakbedrijf heeft het risico geïnventariseerd in de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). In het plan van aanpak staat de werkinstructie beschreven, met daarin maatregelen volgens de arbeidshygiënische strategie. Uit het onderzoek na het ongeval blijkt dat het bedrijf ervanuit is gegaan dat de werknemer de stappen uit de werkinstructie en de informatie uit het veiligheidsinformatieblad zou volgen.
2
Een werkgever mag producten met nadelige fysisch-chemische gezondheidseffecten niet zonder duidelijke instructie beschikbaar stellen aan medewerkers. Bewaar deze producten daarom achter slot en grendel en stel een procedure op bij de uitlevering ervan.
3
Check of er in het bedrijf verbeterpunten zijn voor het gebruik van gevaarlijke stoffen met behulp van de zelfinspectie Werken met gevaarlijke stoffen. In dit specifieke geval zou een verantwoordelijke medewerker bijvoorbeeld een korte checklist kunnen opstellen voor de gebruikers van het ontstoppingsmiddel. Met vragen als: hoeveel van het middel heb je nodig om het probleem op te lossen? Wat staat er in het veiligheidsinformatieblad over te nemen maatregelen bij gebruik? Welke PBM heb je nodig?

Lees meer over

Veilig werken16 nov. 22
Substitutie in 3 stappen: eenvoudig gevaarlijke stoffen vergelijken
Beheersing van blootstelling aan gevaarlijke stoffen gebeurt bij voorkeur door substitutie: het vervangen van een product door een minder schadelijk alternatief. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. In dit artikel daarom een eenvoudige methode om producten te vergelijken.

Mijn artikeloverzicht kan alleen gebruikt worden als je bent ingelogd.

of maak een account aan

Analyse ongeval: Lees het VIB bij gebruik van een chemisch ontstoppingsmiddel

Wat ging er mis?

1

2

3

4

5

Hoe kan het beter?

1

2

3

Lees meer over

Substitutie in 3 stappen: eenvoudig gevaarlijke stoffen vergelijken

Val van ladder door gebrekkige instructie. Dit zegt de rechter

Arbo Kennisfestival 2026: de onderwerpen op een rij

David van Valkenburg: 'Een nieuwe methode vraagt om een andere bril'

Privéproblemen spelen grote rol bij verzuim in mkb

Monitor Arbeidsongevallen 2025: Iedere week een heftruckongeval

Minister Aartsen staat lassen en houtbewerken door minderjarige stagiairs tijdelijk toe

Val van podium; wie is aansprakelijk? Dit zegt de rechter

Nachtwerk als arbeidsrisico: zo minimaliseer je de risico's

Mijn artikeloverzicht kan alleen gebruikt worden als je bent ingelogd.

Analyse ongeval: Lees het VIB bij gebruik van een chemisch ontstoppingsmiddel

Wat ging er mis?

1

2

3

4

5

Hoe kan het beter?

1

2

3

Lees meer over

Schrijf je in voor de nieuwsbrief!

Substitutie in 3 stappen: eenvoudig gevaarlijke stoffen vergelijken

Val van ladder door gebrekkige instructie. Dit zegt de rechter

Arbo Kennisfestival 2026: de onderwerpen op een rij

David van Valkenburg: 'Een nieuwe methode vraagt om een andere bril'

Privéproblemen spelen grote rol bij verzuim in mkb

Monitor Arbeidsongevallen 2025: Iedere week een heftruckongeval

Minister Aartsen staat lassen en houtbewerken door minderjarige stagiairs tijdelijk toe

Val van podium; wie is aansprakelijk? Dit zegt de rechter

Nachtwerk als arbeidsrisico: zo minimaliseer je de risico's

Mijn artikeloverzicht kan alleen gebruikt worden als je bent ingelogd.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief!